ข้อสอบสังคม ม.4-6 เรื่องอุปสงค์ อุปทาน ราคาดุลยภาพ และตลาด พร้อมเฉลย

คำตอบ: ข. ปีนี้ฝนตกชุกกว่าปกติ

อุปสงค์เปลี่ยน (เลื่อนทั้งเส้น) เมื่อปัจจัยอื่นที่ไม่ใช่ราคาของสินค้านั้นเปลี่ยน เช่น สภาพอากาศ ฝนตกชุกทำให้คนต้องการร่มมากขึ้นทุกระดับราคา ตัวเลือก ก เป็นการเคลื่อนที่ตามเส้นเดิม (ปริมาณเสนอซื้อเปลี่ยน) ส่วนตัวเลือก ค–จ กระทบอุปทาน ไม่ใช่อุปสงค์

คำตอบ: ง. อุปสงค์ของครีมเทียมลดลง

สินค้าประกอบกัน (complementary goods) ใช้คู่กัน เมื่อราคากาแฟสูงขึ้น คนซื้อกาแฟน้อยลง จึงต้องการครีมเทียมน้อยลงด้วย เส้นอุปสงค์ของครีมเทียมเลื่อนไปทางซ้าย ถ้าเป็นสินค้าทดแทนกัน เช่น กาแฟกับชา ผลจะกลับกัน

คำตอบ: ก. ราคาสูงขึ้น ปริมาณลดลง

ภัยแล้งทำให้อุปทานลดลง เส้นอุปทานเลื่อนไปทางซ้าย เมื่ออุปสงค์คงที่ จุดตัดใหม่จะอยู่ที่ราคาสูงขึ้นและปริมาณซื้อขายน้อยลง

คำตอบ: จ. อุปสงค์มีความยืดหยุ่นมาก รายรับของร้านลดลง

ค่าความยืดหยุ่น = 20% ÷ 10% = 2 ซึ่งมากกว่า 1 จึงเป็นอุปสงค์ที่มีความยืดหยุ่นมาก ผู้ซื้อตอบสนองต่อราคาแรง การขึ้นราคาทำให้ปริมาณขายลดลงในสัดส่วนที่มากกว่า รายรับรวม (ราคา × ปริมาณ) จึงลดลง

คำตอบ: ค. ไข่ไก่ขาดแคลน และอาจเกิดการลักลอบขายเกินราคาที่กำหนด

เมื่อราคาถูกกดให้ต่ำกว่าดุลยภาพ ผู้บริโภคต้องการซื้อมากขึ้น แต่ผู้ผลิตอยากขายน้อยลง เกิดอุปสงค์ส่วนเกิน (สินค้าขาดแคลน) จึงมักมีการต่อคิวหรือตลาดมืด การรับซื้อส่วนเกินเกิดกับการกำหนดราคาขั้นต่ำ ไม่ใช่ราคาขั้นสูง

คำตอบ: ข. สินค้าล้นตลาด รัฐต้องหาทางรับซื้อหรือระบายส่วนเกิน

ราคาขั้นต่ำที่สูงกว่าดุลยภาพจูงใจให้เกษตรกรผลิตมากขึ้น แต่ผู้บริโภคซื้อน้อยลง เกิดอุปทานส่วนเกิน (สินค้าล้นตลาด) รัฐจึงต้องใช้งบประมาณรับซื้อ เก็บรักษา หรือหาทางระบายส่วนที่เหลือ

คำตอบ: ง. มีผู้ซื้อและผู้ขายจำนวนมาก สินค้าเหมือนกัน และผู้ขายแต่ละรายกำหนดราคาเองไม่ได้

ตลาดแข่งขันสมบูรณ์มีผู้ซื้อผู้ขายจำนวนมาก สินค้าเหมือนกันทุกประการ เข้าออกตลาดได้อิสระ ผู้ขายแต่ละรายเป็นผู้รับราคา (price taker) ตัวเลือก ก คือตลาดผูกขาด ตัวเลือก ข คือตลาดผู้ขายน้อยราย ตัวเลือก ค คือตลาดกึ่งแข่งขันกึ่งผูกขาด

คำตอบ: ก. มีผู้ขายรายเดียว สินค้าไม่มีสินค้าอื่นทดแทนได้ใกล้เคียง และมีอุปสรรคในการเข้าสู่ตลาด

ตลาดผูกขาดมีผู้ขายรายเดียว ไม่มีสินค้าทดแทนที่ใกล้เคียง และมีอุปสรรคกีดกันผู้ขายรายใหม่ เช่น ใบอนุญาต สิทธิบัตร หรือการลงทุนสูงมาก ผู้ขายจึงมีอำนาจกำหนดราคาได้ (price maker)

คำตอบ: จ. ตลาดผู้ขายน้อยราย

ตลาดผู้ขายน้อยราย (oligopoly) มีผู้ขายไม่กี่รายที่แต่ละรายมีส่วนแบ่งตลาดสูง การตัดสินใจของรายหนึ่งกระทบคู่แข่งโดยตรง จึงต้องคอยจับตาและตอบโต้กัน เช่น การลดราคาตามกัน