อ่านแผนที่ให้เป็น มาตราส่วน ทิศทาง และเวลาโลก

มาตราส่วน: ระยะบนแผนที่ต่อระยะจริง

มาตราส่วนบอกว่าระยะบนแผนที่เท่ากับระยะจริงบนพื้นโลกเท่าใด มี 3 แบบที่พบบ่อย

• แบบเศษส่วนหรืออัตราส่วน เช่น 1 : 50,000 หมายถึง 1 หน่วยบนแผนที่เท่ากับ 50,000 หน่วยเดียวกันบนพื้นจริง
• แบบคำพูด เช่น "1 เซนติเมตร เท่ากับ 1 กิโลเมตร"
• แบบกราฟิกหรือแบบแท่ง เป็นเส้นแบ่งช่วงบอกระยะ ข้อดีคือยังถูกต้องแม้ย่อหรือขยายแผนที่

สูตร: ระยะจริง = ระยะบนแผนที่ × ตัวส่วนของมาตราส่วน

ตัวอย่าง: แผนที่ 1 : 25,000 วัดได้ 8 เซนติเมตร ระยะจริงคือ 8 × 25,000 = 200,000 เซนติเมตร = 2 กิโลเมตร

มาตราส่วนใหญ่ กับ มาตราส่วนเล็ก

ทิศทาง: อะซิมัท และแบริ่ง

มุมอะซิมัทวัดจากทิศเหนือไปตามเข็มนาฬิกา มีค่า 0–360 องศา

มุมแบริ่งวัดจากทิศเหนือหรือทิศใต้ (เลือกที่ใกล้กว่า) ไปทางตะวันออกหรือตะวันตก มีค่าไม่เกิน 90 องศา เขียนเป็น ทิศเหนือหรือใต้ + มุม + ทิศตะวันออกหรือตะวันตก เช่น อะซิมัท 100° อยู่ห่างจากทิศใต้ 80 องศาไปทางตะวันออก จึงเขียนแบริ่งได้เป็น S 80° E

มุมกลับ (back azimuth) คือมุมที่มองย้อนกลับ ต่างจากมุมเดิม 180 องศา ถ้ามุมเดิมน้อยกว่า 180 องศาให้บวก 180 ถ้ามากกว่าให้ลบ 180 เช่น 75° มีมุมกลับเป็น 255° และ 300° มีมุมกลับเป็น 120°

เวลาโลกกับเส้นลองจิจูด

โลกหมุนรอบตัวเอง 360 องศาใน 24 ชั่วโมง ลองจิจูดต่างกัน 15 องศา เวลาจึงต่างกัน 1 ชั่วโมง และพื้นที่ที่อยู่ทางตะวันออกจะเห็นดวงอาทิตย์ก่อน เวลาจึงเร็วกว่า

ประเทศไทยใช้เวลามาตรฐานตามเส้นลองจิจูด 105 องศาตะวันออก ห่างจากเส้น 0 องศา (กรีนิช) 105 ÷ 15 = 7 ชั่วโมง เวลาไทยจึงเร็วกว่าเวลาที่กรีนิช 7 ชั่วโมง