พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก 2546: นิยาม ข้อห้าม และหน้าที่ของโรงเรียน

อายุต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ แต่ไม่รวมผู้ที่บรรลุนิติภาวะด้วยการสมรส

มาตรา 4 นิยาม “เด็ก”

1) เด็กที่ไม่มีบิดามารดาหรือผู้ปกครอง หรือมีแต่ไม่เลี้ยงดูหรือไม่สามารถเลี้ยงดูได้ โดยทั้งสองกรณีต้องเป็นเหตุให้เด็กต้องเร่ร่อนไปในที่ต่าง ๆ; หรือ 2) เด็กที่ใช้ชีวิตเร่ร่อนจนน่าจะเกิดอันตรายต่อสวัสดิภาพของตน

มาตรา 4 นิยาม “เด็กเร่ร่อน”

เด็กที่บิดาหรือมารดาเสียชีวิต หรือไม่ปรากฏบิดามารดาหรือสืบหาบิดามารดาไม่ได้

มาตรา 4 นิยาม “เด็กกำพร้า”

ระวัง บิดาหรือมารดาเสียชีวิตเพียงคนเดียวก็อยู่ในนิยาม ไม่จำเป็นต้องเสียชีวิตทั้งคู่

เด็กในครอบครัวยากจน หรือพ่อแม่หย่าร้าง ทิ้งร้าง ถูกคุมขัง หรือแยกกันอยู่และได้รับความลำบาก; เด็กที่รับภาระครอบครัวเกินวัยหรือกำลังความสามารถและสติปัญญา; หรือเด็กที่ช่วยตัวเองไม่ได้

มาตรา 4 นิยาม “เด็กที่อยู่ในสภาพยากลำบาก”

ประพฤติตนไม่สมควร; ประกอบอาชีพหรือคบคนที่น่าจะชักนำไปทำผิดกฎหมายหรือศีลธรรม; หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมหรือสถานที่ที่อาจชักนำไปเสียหาย ทั้งนี้ ตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

มาตรา 4 นิยาม “เด็กที่เสี่ยงต่อการกระทำผิด”

นักเรียน: เด็กที่เรียนขั้นพื้นฐานระดับประถม–มัธยม ทั้งสามัญและอาชีวศึกษาหรือเทียบเท่า; นักศึกษา: เด็กที่เรียนอุดมศึกษาหรือเทียบเท่า ทั้งสองนิยามรวมสถานศึกษาของรัฐและเอกชน

มาตรา 4 นิยาม “นักเรียน” และ “นักศึกษา”

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

มาตรา 7 วรรคหนึ่ง

ระดับจังหวัด: ผู้ว่าราชการจังหวัด; กรุงเทพมหานคร: ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร

มาตรา 17 วรรคหนึ่ง และมาตรา 16 วรรคหนึ่ง (แก้ไขโดย พ.ร.บ.ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม ฉบับที่ 19 พ.ศ. 2562)

ใช้แม้เด็กยินยอม: ห้ามผู้ใดกระทำหรือละเว้นการกระทำที่เป็นการทารุณกรรมต่อร่างกายหรือจิตใจของเด็ก ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายอื่น

มาตรา 26 วรรคหนึ่ง (1)

งานหรือการกระทำที่อาจเป็นอันตรายแก่ร่างกายหรือจิตใจ มีผลกระทบต่อการเจริญเติบโต หรือขัดขวางพัฒนาการของเด็ก

มาตรา 26 วรรคหนึ่ง (6)

ห้ามกระทำ เว้นแต่การปฏิบัติทางการแพทย์

มาตรา 26 วรรคหนึ่ง (10)

เมื่อปรากฏชัดหรือน่าสงสัยว่าเด็กถูกทารุณกรรมหรือเจ็บป่วยจากการเลี้ยงดูโดยมิชอบ ต้องรายงานโดยมิชักช้า ต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา 24 พนักงานฝ่ายปกครอง หรือตำรวจ

มาตรา 29 วรรคสอง

ได้รับความคุ้มครองและไม่ต้องรับผิดทางแพ่ง ทางอาญา หรือทางปกครอง

มาตรา 29 วรรคสาม

แนะแนว ให้คำปรึกษา และฝึกอบรมแก่นักเรียน นักศึกษา และผู้ปกครอง เพื่อส่งเสริมความประพฤติที่เหมาะสม ความรับผิดชอบต่อสังคม และความปลอดภัย ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในกฎกระทรวง

มาตรา 63

ระเบียบของโรงเรียนหรือสถานศึกษา และตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

มาตรา 64

พนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้บริหารโรงเรียนหรือสถานศึกษาต้องแจ้งให้ผู้ปกครองว่ากล่าวตักเตือนหรือสั่งสอนเด็กอีกชั้นหนึ่ง

มาตรา 65 วรรคสอง

จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ; หากการกระทำนั้นมีโทษตามกฎหมายอื่นหนักกว่า ให้ลงโทษตามกฎหมายนั้น

มาตรา 78 ประกอบมาตรา 26 วรรคสอง

จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

มาตรา 85